Jan Havickszoon Steen, Het vrolijke huisgezin, 1668

Even met iemand overleggen? Delen is zo gedaan

Beschrijving

Jan Havickszoon Steen, Het vrolijke huisgezin, 1668

Het schilderij toont een woonkamer met drie generaties. Iedereen gaat zijn eigen gang en doet waar hij of zij zin in heeft. Op de vloer en op tafel is het een chaos, men heeft het niet in de hand. De kinderen doen precies wat slecht voor hen is: ze drinken uit een kan wijn en het jongetje in de vensterbank rookt een pijp. Niemand maakt zich er druk om. Kortom: het is een rommelig huishouden waarin geen regels zijn, waardoor orde ontbreekt. Vandaar het spreekwoord: ‘een huishouden van Jan Steen’. Jan Steen heeft zichzelf afgebeeld, spelend op een doedelzak, het muziekinstrument van geilaards en zotten, dat ook wel lullepijp werd genoemd.

Op het briefje dat aan de schoorsteen hangt staat de volgende spreuk: “Soo D’Oude Songen, Soo Pypen De Jonge” (zo de ouden zongen, zo piepen de jongen). Dit is veelzeggend voor dit schilderij. Dit oude gezegde betekent dat de ouderen het verkeerde voorbeeld geven en dat de kinderen of jongeren dat gedrag overnemen. In dit schilderij is dit duidelijk zichtbaar.

De man des huizes geeft compleet het verkeerde voorbeeld in de al aanwezige chaos terwijl het om hem heen een zooitje is en er allerlei dingen gebeuren die eigenlijk niet kunnen. Je ziet dat de kinderen dit gedrag overnemen. De boodschap van Jan Steen was dan ook: doe dit vooral niet. Ga je niet te boven aan genotmiddelen, houd de controle over jezelf. Dit schilderij was dus eigenlijk een waarschuwing voor de maatschappij.